دیسکوپاتی گردن
هر مشکلی ناشی از تغییر دیسک که باعث التهاب، درد و تغییرات بیومکانیک و فعالیت بیمار میشود را دیسکوپاتی گردن میگویند. معمولترین و شایعترین بیماریهای دیسک گردن هرنیشن دیسک است که میتواند از یک ورم معمولی دیسک تا بیرون زدگی کامل دیسک و خارج شدن هسته ژل مانند دیسک و پارگی دیسک متفاوت باشد. بسته به شدت دیسکوپاتی و محل بیرون زدگی دیسک که آیا از مرکز بیرون زدگی ایجاد شده است یا کنار و میزان التهاب، تحریک، فشار مستقیم یا غیر مستقیمی که بر روی ریشههای عصبی عبوری در مجاور خود ایجاد می نماید، میتواند علائم مختلفی ایجاد نماید.
اگر ایجاد علائم بر اثر فشار مستقیم نباشد میتوان آن را با درمانهای غیرجراحی کنترل کرده و از پیشرفت آن جلوگیری کرد. اما درصورتی که ناشی از فشار مستقیم روی عصب باشد که با درمانهای غیرجراحی علائم آن از بین نرود، نیاز به جراحی خواهد بود. در شرایطی که این بیماری در مراحل اولیه تشخیص داده شود ، بهتر درمان و کنترل خواهد شد و از پیشروی آن جلوگیری میشود و نیاز به جراحی را به تاخیر می اندازد یا به طور کل نیاز به جراحی را برطرف میکند. زیرا این جراحی ریسک بالایی دارد و پزشکان سعی میکنند تا جای ممکن از آن استفاده نکنند. در ادامه این نوشتار، با مطالب بیشتری درباره این بیماری آشنا خواهید شد.
![](/UserFiles/10-04/دیسکوپاتی گردن.webp)
فهرست مطالب:
آناتومی ستون فقرات گردن
ستون فقرات در قسمت گردن شامل 7 مهره میباشد. میان هر دو مهره یک دیسک قرار گرفته که شوکهای ناشی از حرکات گردن را جذب کرده و مانع از ساییدگی مهرهها میشود. هر دیسک از یک لایه بیرونی سخت اما انعطافپذیر و یک لایه ژلهای مانند درونی، تشکیل شده است. ماده ژلهای درون دیسک را نوکلئوس پالپوزوس مینامند. رشتههای عصبی زیادی در اطراف دیسکها قرار گرفتهاند. به دلیل وجود تعداد زیادی رشته عصبی در این ناحیه، هر عارضهای در دیسک میتواند بر روی این عصبهای مجاور فشار وارد کرده و دردهای شدیدی را به وجود آورد.
دیسکوپاتی گردن چیست؟
دیسکها به شکل بالشتکی در میان مهرهها قرار گرفتهاند و مانع سایش آنها میشوند. میتوان گفت بهنوعی نقش کمکفنر را در ستون فقرات ایفا میکنند. بهمرور زمان و با فرسایش بافتهای بدن، این کمکفنرها نیز فرسوده شده و آن فاصلهای که قبلاً با کمک دیسکها میان مهرهها ایجاد میشد، کمتر میشود. این اتفاق سبب وارد آمدن فشار بر اعصاب مستقر در گردن میگردد و ماده ژله مانند درون دیسک یا خشک میشود و یا به بیرون نشت میکند. این عارضه را دیسکوپاتی گردن میگویند که بر اثر گذر زمان اتفاق میافتد و معمولاً روند آهستهای دارد. البته عواملی مثل ضربه ناگهانی یا قرار گرفتن گردن در حالت نامناسب به مدت طولانی هم میتوانند این بیماری را در جوانترها به وجود آورند. بهطور کلی میتوان حرکات تکراری گردن را علت دیسکوپاتی دانست. یعنی بهجز افراد مسن که گذر زمان آنها را دچار بیماری کرده، افراد جوان کموبیش پر تحرک نیز بسیار در معرض این آسیب قرار دارند.
دیسکوپاتی را نمیتوان یک بیماری مستقل در نظر گرفت. در واقع دیسکوپاتی گردن خود از نشانههای اولیه بیماری دژنراتیو دیسک است. دژنراتیو فرسایش و تخریب یک یا چند دیسک میباشد که آن را بخشی از فرآیند پیری میدانند. دژنراتیو دیسک زمانی رخ میدهد که در دیوارههای دیسک یک پارگی پدید آید. دژنراتیو دیسک، منشأ بسیاری از دردهای کمر و گردن است و خود عارضههای دیگری را نیز به وجود میآورد.
علل و نشانههای دیسکوپاتی گردن
عامل بروز دیسکوپاتی گردن همانطور که پیش از این گفته شد، فرسودگی مهرههای ستون فقرات گردنی است. این فرسایش به دلایل زیادی میتواند رخ دهد که عمدهترین آن، افزایش سن میباشد. البته دلایل دیگری نیز مانند، انجام حرکات یا ورزشهایی که گردن را درگیر میکنند، ضربه فیزیکی یا پوکی استخوان، میتوانند سبب فرسایش مهرهها و در نهایت دیسکوپاتی گردن شوند.
دیسکوپاتی گردن نشانههای هر دو بیماری اسکلتی و عصبی را دارد. موارد زیر برخی از این نشانهها هستند:
-
احساس درد در خون گردن یا شانهها در مراحل اولیه آسیب
-
احساس سفتی در گردن
-
علائم رادیکولوپاتی در مراحل شدید آسیب به معنی انتشار درد به دلیل فشار بر روی عصبهای مجاور عبوری
-
علائم پارستزی ناشی از تحریک اعصاب شامل بیحسی و گزگز، حس خواب رفتگی و احساس برق گرفتگی که میتوان در شانه، بازو و حتی تا نوک انگشتان چنین حسهایی ایجاد شود.
-
ضعف عضلات و کاهش عملکرد دست
-
دردهایی که به سر یا شانه کشیده میشود.
با توجه به اینکه علائم و شدت دیسکوپاتی گردن در شرایط و سنین مختلف کاملا متفاوت است، برای تشخیص دقیق نوع عارضه و درمان سریعتر آن، به محض دیدن اولین نشانهها، به پزشک متخصص مغز و اعصاب یا ارتوپدی مراجعه کنید. مراجعه به موقع به متخصص و تشخیص سریعتر این آسیب، بعد از ارزیابیهای دقیق به وسیله معاینه و عکس برداریهای مختلف مورد نیاز باعث میشود آسیب به درمانهای غیرجراحی به خوبی پاسخ دهد و نیاز به جراحی دیسک گردن با ریسک بالا نباشد.
فاکتورهای خطرناک ابتلا به دیسکوپاتی گردن
تقریباً همه افراد با افزایش سن در معرض دیسکوپاتی گردن قرار میگیرند. اما برخی از عوامل باعث میشوند که این اختلال زودتر بروز کند یا علائم شدیدتری داشته باشد. این عوامل به شرح زیر میباشند:
مشاغل خاص
انجام برخی شغلها مانند شغلهایی که نیاز به پشت میز نشینی و کار دائم با کامپیوتر دارند، کارهایی مانند نوشتن به مدت طولانی، کارهای هنری و ظریف، آرایشگری و دندانپزشکی که نیاز دارند گردن به مدت طولانی در پوزیشن خاصی قرار بگیرد که معمولا به شکل خم شدن یا چرخش گردن است، میتواند باعث آسیب و تغییرات بیومکانیک گردد که در نتیجه باعث آسیبهای دیسکی میشود.
وراثت
طبق تحقیقات انجام شده میتوان گفت، وراثت و ژنتیک در بروز دیسکوپاتی گردن نسبت به سبک زندگی، عامل اثرگذارتری است.
اضافه وزن
چاقی و اضافه وزن تقریباً بر تمام ستون فقرات اثر منفی دارد. از آنجایی که ستون فقرات را میتوان محور اصلی بدن دانست، چاقی باعث وارد آمدن فشار مضاعف بر آن میشود. اگر دچار اضافه وزن هستید و از درد کمر یا گردن رنج میبرید، حتماً با یک برنامه غذایی مناسب و ورزش، وزن خود را کاهش دهید.
استعمال دخانیات
سیگار و همه دخانیات بر تکتک ارگانهای بدن تأثیر منفی دارند. دودی که از طریق سیگار وارد بدن میشود، از رسیدن مواد مغذی کافی به دیسک جلوگیری میکند و سبب میشود که ماده ژله مانند درون دیسک، زودتر از بین برود.
سبک زندگی
داشتن سبک زندگی ناسالم را تا حدودی میتوان عامل خطر دیسکوپاتی گردن نامید. مصرف غذاهای ناسالم، قرار دادن گردن در حالت اشتباه برای انجام کارهای روزمره، بیتحرکی یا تحرک اشتباه و ... همه میتوانند مشکلاتی مثل دیسکوپاتی را برای ستون فقرات گردن ایجاد کنند.
علاوه بر مواردی که ذکر شد، آسیبهایی مانند فتق دیسک هم میتوانند شخص را در معرض دیسکوپاتی گردن قرار دهند. اگر عامل وراثت را در نظر نگیریم، با کمی بازنگری در سبک زندگی خود میتوانیم از آسیب رسیدن به ستون فقرات جلوگیری کنیم. البته شاید ژنتیک شما باعث بروز این عارضه شود، اما باز هم رعایت سبک سالم زندگی برای پیشگیری بیتأثیر نیست.
تشخیص بیماری دیسکوپاتی گردن
پس از اینکه دچار درد گردن شدید یا دیگر نشانههای دیسکوپاتی گردن را مشاهده کردید، برای درمان و تسکین درد، هرچه سریعتر به پزشک مراجعه کنید. پزشک در قدم اول از علائم و نشانهها میپرسد و همچنین میخواهد بداند که درد شما از چه زمانی آغاز شده است. پس از آن پرونده پزشکی و سابقه بیماری را مورد بررسی قرار میدهد. برای تشخیص اینکه اعصاب شما چقدر درگیر است، پزشک تست عصبی برای آزمایش قدرت عضلات و نحوه واکنش شما به درد را انجام میدهد. برای بررسی بهتر احتمالاً نیاز به چند تست تصویربرداری هم خواهید داشت. این تستها به این قرار هستند:
-
پرتوایکس ( برای بررسی کلی وضعیت مهرهها )
-
MRI ( با فناوری تصویربرداری مغناطیسی، میتوان وضعیت دیسک و اعصاب را مشاهده کرد. )
-
سی.تی اسکن ( به پزشک کمک میکند جایگاه و وضعیت نخاع را ببیند. )
برای تشخیص، پزشک به یک یا همه این تصاویر نیاز خواهد داشت. همچنین در برخی موارد، ارائه آزمایش خون جهت بررسی موارد ضروری بدن نیز لازم میباشد.
روشهای درمان دیسکوپاتی گردن
پزشک پس از تشخیص قطعی با توجه به میزان آسیب، بهترین درمان را برای شما انتخاب خواهد کرد. این درمانها طیفی از روشهای محافظه کارانه مانند دارو درمانی و روشهای پر ریسکی مانند جراحی را در برمیگیرند. شرح مختصری از درمانهای مختلف دیسکوپاتی گردن در ادامه آورده شده است.
دارو درمانی
مسکنهای بدون نسخه معمولاً برای تسکین درد سودمند هستند. اما اگر این داروها کارساز نبودند، پزشک ممکن است مسکنهای قویتری مانند استروئید را تجویز کند.
تزریق استروئید
هنگامی که فرسودگی دیسک بر اعصاب فشار بیاورد، درد و التهاب بسیار شدیدی را حس خواهید کرد. تزریق استروئید در اطراف اعصاب سبب تسکین درد میشود. تأثیر تزریق استروئید تا دو ماه ماندگار است.
فیزیوتراپی
برای آسیبهای گردن، فیزیوتراپ سعی میکند با ماساژ و یکسری تمرینات ساده، درد، التهاب، حس سفتی گردن و دامنه حرکت را بهبود ببخشد. گاهی فیزیوتراپی برای بهبود سریعتر پس از جراحی نیز توصیه میشود.
تزریق اوزون
تزریق اوزون یک روش تقریباً بیخطر برای تسکین درد گردن است. با تزریق اوزون، فشاری که با بیرون زدن دیسک بر اعصاب وارد شده، از بین میرود و به تبع درد هم تسکین مییابد.
جراحی
اگر درمانهای گفته شده کارآمد نبودند، پزشک برای رفع مشکل ناچار به جراحی میشود. در عمل جراحی دیسک گردن دو حالت پیش روی پزشک قرار دارد. حالت اول برداشتن دیسک آسیبدیده و جوش دادن مهرهها به یکدیگر و حالت دوم جایگزین کردن یک دیسک مصنوعی در میان دو مهره است. این که پزشک کدام حالت را برگزیند، بستگی به نوع و شدت آسیب دارد. پس از جراحی حدوداً یک ماه یا کمی بیشتر زمان نیاز دارید تا دردها بهطور کامل بهبود یابند.
سخن پایانی
دیسکوپاتی گردن اغلب به دلیل بالا رفتن سن رخ میدهد، اما تحت تأثیر سبک زندگی افراد نیز هست. برای مراقبت و سلامت ستون فقرات، نخست سعی کنید رویهای سالم را در تغذیه و فعالیتهای خود پیش بگیرید و سپس علائم و نشانههای بیماریهای مربوط به ستون فقرات را بشناسید و در صورت مشاهده هر یک از آنها به پزشک متخصص ارتوپد یا متخصص ستون فقرات مراجعه کنید.
در کلینیک تخصصی ما تیمی از متخصصین بسیار باتجربه در این زمینه فعال هستند که میتوانند شما را بهطور کامل ارزیابی کرده و ازهرجهتی تحت نظر داشته باشند تا بهترین برنامه را جهت درمان به شما ارائه دهند.
برای مشاوره یا مراجعه به این کلینیک میتوانید از لینکهای موجود در سمت چپ صفحه یا شمارههای موجود در بخش تماس با ما استفاده کنید.
شما می توانید با مراجعه به کلینیک تخصصی ارتوپدی ما، با کمک پزشکان حاذق و با تجربه مجموعه به تشخیص علت درد خود به صورت دقیق و اصولی بپردازید و سپس در صورت نیاز در همین مجموعه زیر نظر پزشکان به درمان مشکل خود بپردازید.
تاخیر در مراجعه و یا مراجعه به افراد غیر متخصص و خود درمانی، احتمال این که باعث افزایش مشکل شود و درمان اصلی را بسیار سخت تر کند افزایش می دهد و مشکلات بسیار زیادی برای شما ایجاد خواهد کرد.