دیسک کمر و بی­ حسی پا

بروز حس ناخوشایند بی­حسی در نقاط مختلف بدن را همه ما حس کرده­ایم. اغلب بی­حسی و گزگز بدن، عارضه­ای است که پس از چند دقیقه از بین می­رود و تا مدت­ها دیگر اثری از آن نیست. اما گاهی این حس ناخوشایند، در فواصل زمانی کم و یا به مدت طولانی فرد را درگیر می­کند. بی­حسی­های مکرر و طولانی مدت در پا، می­توانند نشانه­ای از سیاتیک، عصب نیشگون گرفته، تنگی کانال نخاع و تورم فورامینال باشد. اما بزرگ­ترین علت بی­حسی پا را می­توان فتق دیسک کمر دانست. فتق دیسک کمر، بر اعصاب فشار وارد می­آورد و در اثر این فشار، دیسک کمر و بی حسی پا ایجاد می­شود. درمان بی­حسی پا ناشی از فتق دیسک شامل روش­های درمانی است که برای ترمیم دیسک به کار می­روند. برای تشخیص دقیق دردهای ناشی از دیسک کمر و بی حسی پا باید حتما به متخصص ارتوپد و یا متخصص ستون فقرات مراجعه کنید تا از عوارضی مانند از کار افتادن کمر و پا یا افت عملکرد جلوگیری شود. در ادامه این نوشتار، بیش­تر به رابطه دیسک کمر و بی­حسی پا می­پردازیم. با ادامه متن همراه باشید.

دیسک کمر و بی¬حسی پا

فهرست مطالب

 

رایج­ ترین دلایل بی­ حسی پا

پزشکان دلایل زیادی را برای بی­حسی پا ذکر کرده­اند. برخی از این دلایل که بیش­تر عصبی هستند را در ادامه بررسی می­کنیم:

عصب نیشگون گرفته

نخاع دربرگیرنده اعصاب ظریفی است که امکان برقراری ارتباط میان مغز و بدن را فراهم می­کند. گاهی اعمال فشار می­تواند عصب نخاعی را تحت تأثیر قرار دهد و حالتی مانند نیشگون گرفتن را ایجاد کند. یکی از نشانه‌های این عارضه، گزگز و بی­حسی در یک یا هر دو پا است. چرا که انتقال پیام از مغز به پا دچار اختلال می­شود.  عصب نیشگون گرفته می­تواند در آینده مشکلاتی بسیار جدی به وجود بیاورد. بنابراین درمان سریع آن بسیار ضروری می­باشد.

سیاتیک

عصبی به نام سیاتیک از پایین کمر و پاها عبور می­کند و زمانی که به هر دلیلی فشرده شود، هر دو ناحیه پا و کمر را تحت تاثیر قرار می­دهد. خواب‌رفتگی، بی­حسی و گزگز پا، در کنار درد پا و کمر، نشانه­های تحت فشار بودن عصب سیاتیک هستند. درد سیاتیک معمولاً تنها یک سمت بدن را هدف قرار می­دهد. پادرد سیاتیک هم اغلب در پشت ساق پا بروز می­کند.

تنگی کانال نخاع

باریک بودن استخوان­های ستون فقرات سبب تنگی کانال نخاع می­شود. بالا رفتن سن، آرتروز، آسیب­های فیزیکی و سایر موارد باعث باریک شدن استخوان ستون فقرات می­گردند. یکی از دلایل بروز درد سیاتیک نیز همین باریک شدن استخوان­های ستون فقرات است.

تورم فورامینال

اعصاب مستقر در ستون فقرات، از روزنه­ای در ورودی مهره­ها عبور می­کنند. زمانی که به هر دلیلی این روزنه­ها تنگ شوند، اعصاب داخلی تحت فشار قرار می­گیرند. تنگ شدن این روزنه­ها علائمی مثل بی­حسی در ساق پا، کف پا و باسن ایجاد می­کند.

اسپوندیلولیستیز

اسپوندیلولیستیز هنگامی رخ می­دهد که یکی از مهره­های ستون فقرات از جای خود خارج شود. افراد در هر سنی که باشند ممکن است این پیشامد را تجربه کنند. بیرون زدن مهره از جای خود سبب وارد آمدن فشار بر اعصاب می­شود و در نتیجه شما نشانه­هایی مانند درد پا و کمر و بی­حسی پاها را مشاهده خواهید کرد.

اختلال عملکرد مفصل ساکروایلیاک (  SI)

مفصل ساکروایلیاک ( SI )، در محلی که لگن و ستون فقرات به یکدیگر می­رسند، مستقر است. زمانی که این مفصل دچار اختلال شود و نتواند عملکرد خود را به درستی انجام دهد، بی­حسی، گزگز و درد در پا و کمر بروز می­کند. این اختلال با گذشت زمان عوارض شدیدتری را در پی خواهد داشت. بنابراین اقدام برای درمان فوری آن ضروری است.

فتق دیسک کمر

فتق دیسک کمر را شاید بتوان بزرگ­ترین دلیل برای بروز بی­حسی در پاها دانست. فتق دیسک علاوه بر بی‌حسی در پاها، سبب درد و احساس ضعف در آن نیز می­شود. رابطه دیسک کمر و بی­حسی پا را در ادامه نوشتار بیش­تر بررسی خواهیم کرد.

فتق دیسک کمر یعنی چه؟

دیسک­ها چیزی شبیه به بالشتک هستند که میان مهره­های ستون فقرات واقع شده­اند و دور نخاع می­پیچند. در واقع وظیفه اصلی دیسک­ها جلوگیری از سایش مهره­ها به یکدیگر است. همچنین شوک­های ناشی از حرکات بدن را نیز جذب می­کنند. فتق دیسک به معنی پارگی یا بیرون‌زدگی دیسک از جایگاه اصلی خود می­باشد که در اثر گسست ناگهانی یا تدریجی رباط­های اطراف دیسک رخ می­دهد. فتق دیسک کمر عارضه دردناکی است که حتی می­تواند منجر به سلب توانایی راه رفتن شود. دلیل اصلی فتق دیسک را اغلب گذر زمان و افزایش سن می­دانند. با بالا رفتن سن، استخوان­ها دچار فرسایش می­شوند و این فرسایش آن­ها را ضعیف و آسیب­پذیر می‌کند. البته فتق دیسک در سال­های اخیر میان جوانان نیز شایع شده است. عدم مراقبت از کمر به هنگام فعالیت­های روزمره، حمل اجسام سنگین، حرکات ناگهانی و ضربه­های فیزیکی هم می­توانند منجر به فتق دیسک کمر شوند.

رابطه فتق دیسک کمر و بی­حسی پا چیست؟

 دیسک کمر و بی­حسی پا رابطه­ای مستقیم دارند. در حقیقت یکی از نشانه­های اصلی مشکلات دیسک کمر، درد و بی­حسی در یک یا هر دو پا است. همانطور که اشاره شد، نخاع و رشته­های عصبی از میان دیسک­ها می‌گذرند. پارگی و بیرون زدگی دیسک از جایگاه خود باعث سلب حمایت ستون فقرات از رشته­های عصبی می‌گردد. این امر سبب می­شود تا انتقال پیام­ها از مغز به دیگر نقاط بدن، دچار اختلال شود. این اختلال عصبی نشانه­های زیادی از جمله بی­حسی را در برخی نقاط بدن ایجاد می­کند. فتق دیسک کمر و بی­حسی پا عارضه­ای مرتبط با ستون فقرات و رشته­های عصبی است. برای درمان آن­ها باید به پزشک متخصص ارتوپد مراجعه نمایید. برای مشکلات مربوط به ستون فقرات هرچه سریع­تر اقدام به دریافت مراقبت­های پزشکی کنید، شانس بیش­تری برای درمان خواهید داشت.

دیگر نشانه ­های فتق دیسک کمر

جدا از بی­حسی و درد پا، فتق دیسک کمر با نشانه­های دیگری نیز همراه است که در ادامه به آن­ها پرداخته­ایم:

  • کمر درد
  • درد باسن و ران
  • درد در ماهیچه‌های ساق پا
  • بی‌اختیاری در ادرار و مدفوع
  • گرفتگی و ضعف عضلات
  • از دست دادن تعادل
  • فلجی
  • تشدید درد هنگام تغییر حالت بدن
  • در مواردی سرفه، عطسه و خنده هم باعث تشدید درد می­شوند.

فتق دیسک کمر و بی­حسی پا ارتباط تنگاتنگی دارند، اما تنها به دلیل ایجاد بی­حسی نمی­توانید بگویید دچار فتق دیسک شده­اید. چنانچه در کنار بی­حسی یا گزگز مداوم پا، یک یا چند نشانه­های بالا را نیز داشتید، احتمال فتق دیسک بیشتر است و پزشک باید در اسرع وقت اقدامات درمانی را برای شما انجام دهد.

درمان فتق دیسک کمر و بی حسی پا

برای درمان دیسک کمر و بی­حسی پا پزشک گزینه­های متعددی را در اختیار دارد که بنا به وضعیت شما و شدت آسیب، یکی از آن­ها را برمی­گزیند. پس از انجام آزمایش­های تصویربرداری مانند پرتوایکس، سی.تی اسکن و MRI، پزشک با یکی از روش­های زیر به درمان دیسک کمر و بی­حسی پا می­پردازد.

دارو درمانی

مسکن­های بدون نسخه یا در برخی موارد مسکن­های قوی­تر، اغلب درد و التهاب ناشی از دیسک کمر و بی حسی پا را کاهش می­دهند.

تزریق استروئید

دردهای شدیدی که با دارو درمان نمی­شوند و ناتوان‌کننده هستند، شاید با تزریق استروئید تسکین یابند. استروئید در اطراف بافت­های عصبی تزریق می­شود و اثر آن تا دست‌کم دو ماه باقی می­ماند.

تزریق اوزون

اوزون­تراپی یک روش نوین است که با آن می­توان دردهای ستون فقرات را تسکین داد و فشار مضاعفی که بر رشته­های عصبی وارد می­شود را از میان برد. تزریق اوزون به ناحیه درد حتماً باید توسط یک پزشک ارتوپد حاذق انجام شود. در میان تمامی روش­های غیرجراحی درمان دیسک کمر، اوزون­تراپی کارآمدتر از سایرین است.

فیزیوتراپی

چند جلسه فیزیوتراپی و انجام برخی از تمرینات، می­تواند درمان مؤثری برای دیسک کمر و بی­حسی پا باشد. جدا از تمرینات، فیزیوتراپیست ممکن است ماساژ را هم برای شما لازم بداند. گاهی فیزیوتراپی به‌عنوان یک درمان مکمل در کنار سایر روش­ها استفاده می­شود.

جراحی

جراحی دیسک کمر یکی از روش­های پر ریسک درمان است. در جراحی، پزشک دیسک آسیب‌دیده را برمی‌دارد و مهره­ها را به هم جوش می­دهد. البته شاید گاهی لازم باشد که یک دیسک مصنوعی، جایگزین دیسک قبلی شود.

پیش از همه روش­های گفته‌شده، پزشکان توصیه می­کنند برای درمان دیسک کمر و بی­حسی پا، مدتی استراحت کنید و از انجام کارهای سنگین بپرهیزید. اغلب دردهای ستون فقرات، با استراحت در منزل کاهش می­یابند. البته استراحت را با بی‌تحرکی اشتباه نگیرید. بی‌تحرکی چندروزه می­تواند درد دیسک کمر و بی­حسی پا را افزایش دهد.

آیا راهی برای پیش­گیری از دیسک کمر و بی حسی پا وجود دارد؟

مراقبت از کمر و ستون فقرات می­تواند تا حدودی شما را از فتق دیسک کمر و بی­حسی پا، نجات دهد. برای پیش­گیری از فتق دیسک، روش­های زیر می­توانند موثر باشند:

  • تقویت عضلات با ورزش
  • خم نشدن و قوز نکردن هنگام ایستادن و نشستن
  • مصرف کم­تر غذاهای چرب
  • حفظ تناسب اندام و دوری از چاقی یا لاغری مفرط
  • عدم استعمال دخانیات

کلام آخر

بی­حسی و گزگز پای مستمر یا طولانی، ممکن است نشانه فتق دیسک کمر یا دیگر عارضه­های عصبی باشد. اگر مدام با این احساس ناخوشایند روبرو می­شوید، حتماً به متخصص ارتوپد مراجعه کنید. پزشک با انجام برخی از آزمایش­ها، علت را تشخیص داده و درمان را آغاز می­کند. عدم توجه به این عارضه باعث تشدید و بروز عوارض خطرناکی مانند فلج کامل یا افت شدید عملکرد کمر و پا می‌شود که فرد را از انجام کارهای روزمره باز می‌دارد. بنابراین مراجعه به متخصص و تشخیص هرچه سریع‌تر علت درد و شروع درمان امری ضروری می‌باشد.